Większość z nas zakłada, że karma dla zwierząt oznaczona jako „z jagnięciną” zawiera dużo jagnięciny. Zgodnie z opublikowanym kodeksem branżowym, musi ona zawierać zaledwie 4%.
To może być najprzydatniejsze zdanie, jakie dziś przeczytasz, jeśli kupujesz karmę dla zwierząt. A jeśli to Cię zaskakuje, to jesteś w bardzo dobrym towarzystwie.
Europejska Federacja Przemysłu Karm dla Zwierząt Domowych – FEDIAF – publikuje szczegółowy dokument wytycznych zatytułowany Kodeks Dobrych Praktyk Etykietowania Karm dla Zwierząt Domowych. Najnowsze wydanie zostało opublikowane w październiku 2019 roku. Określa on, ze szczegółowymi progami procentowymi, co słowa i frazy używane na opakowaniach karm dla zwierząt są prawnie zobowiązane oznaczać. Opiera się na rozporządzeniu UE 767/2009, które reguluje etykietowanie i wprowadzanie do obrotu „mieszanek paszowych”, czyli, jak to znamy, „karm dla zwierząt”.
Kodeks nie jest szeroko czytany poza branżą. Większość właścicieli zwierząt nigdy o nim nie słyszała. Ale zrozumienie nawet jego podstawowej struktury zmienia sposób, w jaki czytasz etykietę karmy dla zwierząt – i czyni Cię bardziej świadomym kupującym dla Twojego pupila.
Oświadczenia dotyczące składu: Co słowa na etykiecie muszą oznaczać
Kodeks FEDIAF dzieli oświadczenia na opakowaniach dotyczące składników na to, co nazywa oświadczeniami dotyczącymi składu – wszelkie odniesienia do obecności lub poziomu konkretnego składnika, czy to w słowach, obrazach, czy grafikach na opakowaniu. Załącznik 5 kodeksu przedstawia jasną hierarchię tych oświadczeń dla tego, co nazywa głównymi składnikami: białka takie jak kurczak, jagnięcina, łosoś i wołowina; oraz węglowodany takie jak ryż, białe ziemniaki czy bataty.
Ta hierarchia przedstawia się następująco, od najniższego do najwyższego wymogu włączenia.
„Smak X” oznacza „0% wymienionego składnika”
Produkt opisany jedynie jako „smak” czegoś — „ciasteczka o smaku kurczaka”, „przysmaki o smaku wołowiny” — może zawierać 0% tego wymienionego składnika. Smak jest dostarczany wyłącznie przez substancję aromatyzującą, która pojawia się w sekcji Dodatki na etykiecie, a nie na liście Skład. Te przysmaki o smaku bekonu, które Twój pies uwielbia? Nie ma wymogu regulacyjnego, aby był w nich jakikolwiek rzeczywisty bekon. Sam smak kwalifikuje to oświadczenie.
„Aromatyzowane X” oznacza „więcej niż 0%, ale mniej niż 4%”
Krok wyżej od „smaku”, ale bardzo mały. Produkt musi zawierać pewną ilość wymienionego składnika, ale ta ilość może wynosić zaledwie ułamek punktu procentowego – pod warunkiem, że jest mierzalnie powyżej zera i poniżej 4%. Dodatek aromatyzujący nadal wykonuje większość pracy.
„Z X” / „Zawiera X” oznacza „co najmniej 4%”
To jest oświadczenie, które zaskakuje większość ludzi, gdy widzą je po raz pierwszy. Zgodnie z kodeksem FEDIAF, „z jagnięciną” wymaga co najmniej 4% jagnięciny. To jest dolna granica. Produkt oznaczony jako „z jagnięciną” może składać się prawie wyłącznie z innych białek, a jagnięcina odgrywa niewielką rolę wspierającą, którą etykieta mimo to podkreśla. Jeśli wymieniono wiele składników — „z jagnięciną i ryżem”, „z kurczakiem i warzywami” — minimum 4% dotyczy każdego wymienionego składnika osobno.
„Z jagnięciną” oznacza co najmniej 4% jagnięciny. Reszta receptury może być prawie wszystkim innym.
„Bogaty w X” / „Wysoka zawartość X” / „Dodatkowy X” / „Z dodatkowym X” oznacza „co najmniej 14%”
Te terminy brzmią jak znaczące oświadczenie o jakości — i w porównaniu do „z”, są prawdziwym krokiem naprzód. Próg wynosi co najmniej 14% wymienionego składnika. Produkt opisany jako „bogaty w łososia” zawiera co najmniej 14% łososia. Ta sama zasada obowiązuje, jeśli użyto słowa „dodatkowy” lub „wysoka zawartość”: wszystkie te wyrażenia mieszczą się w progu 14%. Ponownie, gdy wymieniono wiele składników, 14% dotyczy każdego z nich.
Produkt nazwany od składnika oznacza „co najmniej 26%”
Gdy składnik stanowi część faktycznej nazwy produktu — „Obiad z jagnięciny”, „Uczta z dziczyzny”, „Menu z kurczaka” — poprzeczka jest jeszcze wyżej: co najmniej 26% wymienionego materiału. Dotyczy to zarówno nazwy odmiany, jak i deskryptora menu, i ponownie obejmuje każdy wymieniony składnik, gdy jest ich kilka („Obiad wołowo-kurczakowy” wymaga co najmniej 26% każdego).
„Całkowicie X” / „Tylko X” oznacza „jedyny znaczący składnik”
Najwyższy poziom. Terminy takie jak „całkowicie wołowe” lub „tylko kurczak” mogą być używane tylko wtedy, gdy wymieniony składnik jest jedynym znaczącym składnikiem w recepturze. Dopuszczalne dodatki, minerały i woda do przetwarzania mogą być nadal obecne, ale nie ma innego białka ani głównego składnika obok wymienionego. To jest jedyne oświadczenie, gdzie nazwa naprawdę mówi, co znajduje się w misce.
Panel przedni mówi, na co marka chce zwrócić Twoją uwagę. Lista składu mówi, co faktycznie się tam znajduje – i w jakiej proporcji.
Krytyczny szczegół: Procenty muszą być zadeklarowane
Oto element, który zmienia wszystko w sposobie wykorzystania tych informacji. Gdy na opakowaniu znajduje się oświadczenie dotyczące składu – każde oświadczenie, od „smaku” po „całkowicie X” – producent jest zobowiązany do zadeklarowania rzeczywistego procentu deklarowanego składnika w sekcji Skład na etykiecie. Rozporządzenie (UE 767/2009, art. 17) stanowi, że nazwa i procent wagowy muszą być wskazane, gdy podkreśla się obecność składnika.
Zatem dolna granica 4% dla oświadczenia „z jagnięciną” nie oznacza, że nie możesz wiedzieć, ile jagnięciny faktycznie znajduje się w produkcie. Oznacza to, że w przypadku braku jakiejkolwiek deklaracji, najgorsze, co może być, to 4%. Zadeklarowany procent może znajdować się na liście składników. Jeśli nie, to jest w nazwie – musisz tylko wiedzieć, jak go szukać i co oznacza.
Jeśli na etykiecie w liście składu widnieje „z łososiem (8%)”, wiesz, że w recepturze jest 8% łososia. Jeśli widnieje „bogaty w kurczaka (28%)”, ta ilość również tam jest. Język oświadczeń na panelu przednim to warstwa marketingowa; lista składu to warstwa faktograficzna. Obie znajdują się na tym samym opakowaniu.
Co ze składnikami drugorzędnymi?
Nie każde oświadczenie dotyczące składników podlega tej hierarchii głównych składników. Kodeks FEDIAF rozróżnia główne składniki i to, co nazywa składnikami drugorzędnymi — składniki dodawane w małych ilościach, które przyczyniają się do wartości odżywczej, korzystnego efektu lub pomagają scharakteryzować produkt. Pomyśl o pietruszce, cykorii, borówce, dzikiej róży, kurkumie, wodorostach.
Dla składników drugorzędnych nie ma konkretnego progu procentowego odpowiadającego progom 4% lub 14%, które mają zastosowanie do białek i głównych składników. Kodeks wymaga, aby poziom włączenia był wystarczający do faktycznego zapewnienia charakterystycznego lub korzystnego efektu – nie może to być śladowa ilość użyta wyłącznie dla atrakcyjności etykiety. I podobnie jak w przypadku głównych składników, poziom włączenia musi być zadeklarowany na liście składu, gdy składnik jest wyróżniony na opakowaniu.
Dlaczego niektóre marki mówią więcej, niż muszą
Gdy zrozumiesz tę ramę, wybory opakowań różnych marek zaczną wyglądać bardzo różnie. Niektóre marki używają języka oświadczeń — „z”, „bogaty w”, „zawiera” — ponieważ jest to dozwolone, znaczące w swoich granicach i skuteczne marketingowo. Inne marki decydują się na deklarowanie dokładnych procentów na liście składu, nie umieszczając oświadczenia o zawartości na panelu przednim, ponieważ chcą, aby kupujący znali pełny obraz bez konieczności jego dekodowania.
Żadne z tych podejść nie jest koniecznie nieuczciwe. Oświadczenia są regulowane, a produkt oznaczony jako „z łososiem” może zawierać znacznie więcej niż minimalne 4% — producent po prostu zdecydował się użyć dozwolonego języka oświadczeń, zamiast deklarować konkretną liczbę. Ważne jest, abyś wiedział, jak czytać oba typy etykiet: oświadczenie mówi Ci, do której kategorii należy produkt; lista składu mówi Ci rzeczywistą liczbę.
Hierarchia biegnie od „smaku” – który nie wymaga żadnego rzeczywistego składnika – poprzez „z” na poziomie 4%, „bogaty w” na poziomie 14%, i produkt nazwany od składnika na poziomie 26%, aż do „całkowicie” lub „tylko”, co oznacza dokładnie to, co mówi.
Często zadawane pytania
Czy „z jagnięciną” oznacza, że w produkcie jest bardzo mało jagnięciny?
Oznacza to, że jest co najmniej 4% jagnięciny, ponieważ jest to minimalny wymóg regulacyjny dla użycia słowa „z”. Może to być rzeczywista ilość, lub może być znacznie wyższa. Zadeklarowany procent na liście składu powie Ci dokładnie, ile jest włączone – jeśli procent jest obecny. Szukaj nazwy składnika, po której następuje procent w nawiasach w sekcji składu na etykiecie.
Jeśli produkt mówi „bogaty w łososia”, czy ma więcej łososia niż ten, który mówi „z łososiem”?
Tak. „Bogaty w” (wraz z „wysoka zawartość”, „dodatkowy” i „z dodatkowym”) wymaga co najmniej 14% wymienionego składnika. „Z” wymaga co najmniej 4%. Oba słowa zobowiązują do minimum, ale minimum jest bardzo różne. Ponownie, lista składu pokaże rzeczywisty zadeklarowany procent dla obu oświadczeń.
Czy produkt o „smaku kurczaka” może nie zawierać w ogóle kurczaka?
Tak. Zgodnie z kodeksem FEDIAF, produkt opisany jedynie jako „smak X” może zawierać 0% tego składnika. Smak pochodzi z dodatku aromatyzującego, który pojawi się w sekcji Dodatki na etykiecie. Jeśli rzeczywisty kurczak jest obecny, produkt zazwyczaj używałby sformułowania „aromatyzowany kurczakiem”.
A co z produktem nazwanym od białka — jak „Obiad wołowy”? Czy to oznacza dużo wołowiny?
Więcej niż „z wołowiną” czy „bogaty w wołowinę”, tak. Gdy białko stanowi część faktycznej nazwy produktu, kodeks FEDIAF wymaga co najmniej 26% wymienionego materiału. To powiedziawszy, 26% nadal pozostawia znaczną część receptury nieobjętą samą nazwą. Lista składu potwierdzi pełny obraz.
Czy to jest tylko zasada europejska?
Kodeks FEDIAF i leżące u jego podstaw rozporządzenie UE 767/2009 mają zastosowanie w Unii Europejskiej i są przestrzegane w całej Europie. Inne regiony mają własne ramy etykietowania, choć standardy AAFCO stosowane w Ameryce Północnej wykorzystują podobne zasady. Jeśli kupujesz karmę dla zwierząt sprzedawaną w UE lub Wielkiej Brytanii, to właśnie ta rama ma zastosowanie.
Skąd pochodzą te informacje?
Progi procentowe w tym poście pochodzą bezpośrednio z Załącznika 5 Kodeksu Dobrych Praktyk Etykietowania Karm dla Zwierząt Domowych FEDIAF (wydanie z października 2019 r.) i są zgodne z wydaniem z października 2011 r. Podstawą prawną deklaracji oświadczeń dotyczących składu jest rozporządzenie UE 767/2009, art. 17.
Źródła
FEDIAF (Europejska Federacja Przemysłu Karm dla Zwierząt Domowych). Kodeks Dobrych Praktyk Etykietowania Karm dla Zwierząt Domowych, październik 2019. Załącznik 5: Oświadczenia dotyczące składu (str. 59–62). Dostępne pod adresem: www.fediaf.org
FEDIAF. Kodeks Dobrych Praktyk Etykietowania Karm dla Zwierząt Domowych, październik 2011. Załącznik 5: Oświadczenia dotyczące składu (str. 43–47).
Komisja Europejska. Rozporządzenie (WE) nr 767/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania do obrotu i stosowania pasz. Artykuł 17 (oświadczenia dotyczące składu). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 229, 1.9.2009. Dostępne pod adresem: eur-lex.europa.eu
